هم‌گرایی اقتصادی منطقه‌ای و سیاست خارجی افغانستان: با تأکید بر فرصت‌های ترانزیتی و منابع انرژی

این مقاله به بررسی نقش هم‌گرایی اقتصادی منطقه‌ای در شکل‌دهی سیاست خارجی افغانستان می‌پردازد و ظرفیت‌های ترانزیتی، منابع انرژی و هم‌کاری‌های اقتصادی را به ‌عنوان عوامل موثر در توسعه و ثبات منطقه‌ای تحلیل می‌کند. با توجه به اهمیت راهبردی هم‌کاری‌های اقتصادی منطقه‌ای و به‌ویژه در بخش‌های انرژی، تجارت و ترانزیت میان کشورهای جنوب آسیا، آسیای میانه، شرق آسیا، قفقاز و اروپا، این تحقیق در پی پاسخ به این پرسش است: چشم‌انداز‌ اقتصادی منطقه‌ای در سیاست خارجی افغانستان چه تاثیری بر هم‌گرایی منطقه‌ای دارد؟ در این تحقیق با روش توصیفی و با رویکر استدلال استقرایی با جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها از کتاب‌ها، مجلات، مقالات علمی و گزارشات سایت‌های معتبر اطلاعاتی و با استفاده از شاخصه‌های نظریه‌ی وابستگی متقابل رابرت کوهن و جوزف نای به پرسش فوق پاسخ داده شده است که به نظر می‌رسد با محقق شدن پروژه‌های اقتصادی مشترک منطقه‌ای میان افغانستان و کشورهای منطقه، هم‌گرایی میان این کشورها بیش‌تر شده و از تنش‌ها و تعارضات موجود کاسته می‌شود. این نوشته نشان می‌دهد که ظرفیت‌های اقتصادی و ترانزیتی منطقه‌ای، بر پایه‌ی نظریه وابستگی متقابل پیچیده، زمینه‌ساز هم‌گرایی، اعتمادسازی، گسترش هم‌کاری‌های اقتصادی و تقویت صلح، امنیت و توسعه‌ی پایدار افغانستان و منطقه هستند.

Regional Economic Integration and Afghanistan’s Foreign Policy: Emphasizing Transit Opportunities and Energy Resources

Given the strategic importance of regional economic cooperation—particularly in the fields of energy, trade, and transit—among the countries of South Asia, Central Asia, East Asia, the Caucasus, and Europe, this study seeks to answer the following main research question: What impact do regional economic prospects in Afghanistan’s foreign policy have on regional integration? To address this central question, the study also examines the following sub-questions: What impact do the TAPI and CASA-1000 projects have on Afghanistan’s integration-oriented foreign policy toward India and Pakistan? What impact do the New Silk Road and Lapis Lazuli Corridor projects have on Afghanistan’s regional integration policy with China, Türkiye, Turkmenistan, and Uzbekistan? What impact does the Chabahar Port project have on Afghanistan’s integration-oriented foreign policy with Iran and India? This research employs a descriptive method with an inductive reasoning approach. Data and information were collected from books, academic journals, scholarly articles, and reports published on reliable information websites. Drawing upon the key concepts of Robert Keohane and Joseph Nye’s theory of Complex Interdependence, the study concludes that the implementation of joint regional economic projects involving Afghanistan and neighboring countries is likely to strengthen regional integration while reducing existing tensions and conflicts among these states.